ماهی های قرمزی که  توی تنگ آب های کوچیک و بزرگ می چرخیدن ، شوق صبح از خواب بیدار شدن و دیدن زنده بودنشون و حتی گاهی بیدار شدن و  ... تصویرای همیشگی عید و هفت سین هستن.

اما من مدتی پیش یه مطلب توی روزنامه شرق خوندم که بدنیست شما هم بخونین. عین مطلب رو براتون گذاشتم. شاید شما هم مثل من این مطلب رو بخونین و امسال از خریدن ماهی قرمز منصرف بشین:

 

ماهى هاى قرمز همه چشمه ها را اشغال كرده اند. به پهلو خوابيده روى آب، درون جوى آب كنار مغازه هاى فروش ماهى شب عيد، درون سطل هاى آشغال خانه هايمان، وقتى قلب هاى نديده شان تاب نمى آورد پيش از در شدن توپ يا وقت گره زدن سبزه ها در سيزدهمين روز زمين، بساط سفره هفت سين را ترك مى كنند و سر از سطل هاى زباله و يا جوى هاى آب كنار خيابان درمى آورند.تجارت ماهى هاى قرمز مدت ها است كه در يك دوره زمانى ۱۵ اسفند تا ۱۵ فروردين شكل گرفته است.
تجارتى كه محصول آن هيچ ريشه اى در تاريخ باستانى عيد نوروز ايرانى ندارد. ۸۰ سال پيش به همراه ورود چاى به ايران ماهى قرمز نيز كه سمبل عيد چينى است به سفره هاى هفت سين مراسم عيد نوروز ما وارد شد غافل از اينكه در عيد چينى ماهى قرمز را رها مى كنند تا زندگى جريان يابد و ما ماهى قرمز را اسير تنگ هاى بلورين مى كنيم تا همزمان با رشد سبزه هاى سفره هايمان و بارورى زمين هر روز او را به مرگ نزديك و نزديك تر كنيم.دكتر نيكنام نماينده مجلس هفتم كه زرتشتى است درباره ماهى قرمز سفره هفت سين مى گويد: در هيچ كدام از مراسم سنتى مان در مورد نوروز ماهى قرمز جايگاهى ندارد. در سفره عيد انار به نشانه بارورى و عشق و يا سيب سرخ درون ظرف آب مقدس رها مى شود تا عشق و بارورى همچنان پاينده بماند. نيكنام مى گويد: اگر ايرانى ها مى دانستند كه ماهى قرمز هيچ ريشه تاريخى در سفره هفت سين ندارد به جاى پرداخت پول براى خريد و قتل ماهى هاى قرمز به بهانه عيد، سيب قرمز يا انار را در آب رها مى كردند كه ريشه در تاريخ اين ديار دارد.
ماهى هاى قرمز كه براى ايام عيد پرورش پيدا مى كنند در حوضچه ها و استخرهاى غيراستاندارد و آب هاى آلوده رشد پيدا كرده و به علت همين آب هاى آلوده مى توانند عامل انتقال بيمارى سل جلدى باشند.ماهى هاى سرخ و كوچك در مسير رسيدن به ميدان مادر (محل توزيع ماهى هاى قرمز) به علت حمل نادرست نخستين سكته قلبى را تجربه مى كنند، دومين سكته حين پرتاب و تقسيم بندى از منبع اصلى به سطل هاى آب تجربه مى شود و سومين سكته زمانى است كه شما با ذوق و خنده نخستين تلنگر را به تنگ آب مى زنيد. صدا موج برمى دارد و هجوم مى برد تا قلب كوچك ماهى براى هميشه بايستد. ماهى به پهلو مى شود، روى آب مى آيد و مرگ را ميان سفره مقدس هفت سين كه همه عناصرش ريشه در تولد و بارورى دارد به تصوير مى كشد.ماهى قرمز ايرانى نيست. سفره هفت سين ايران باستان از هزاران سال پيش تاكنون هرگز هيچ عنصرى را در دل خود نداشته كه بخواهد شاهد مرگ باشد.هر سال ايام عيد ۵ ميليون قطعه ماهى مى ميرند. ۵ ميليون قطعه ماهى قرمز به خاطر لحظه شاد بودن ما، به خاطر رنگ و لعاب سفره هفت سين، به خاطر هيچ. عجيب نيست اگر بخواهيم كه هر خانوار ايرانى تصميم بگيرد امسال از خير خريد ماهى قرمز بگذرد.
عجيب نيست اگر بدانيم در صورتى كه ايرانى ها از خريد ماهى قرمز منصرف شوند اين تجارت سياه روزى پايان خواهد يافت. عجيب نيست اگر باور كنيم سيب سرخ يا انار همان سرخى سفره هفت سين ايرانى است كه ريشه در تاريخ چند هزار ساله سنت ما دارد. عجيب نيست اگر تابلوى معروف هفت سين كمال الملك را در كاخ گلستان به تماشا بنشينيم و ببينيم كه او نيز ماهى قرمز را ميان سفره هفت سين اش طراحى و نقاشى نكرد.
عجيب تر نيست اگر از كودكانمان بخواهيم اولين نجات دهنده ماهى هاى قرمز باشند و به جاى پرداخت پول براى دعوت ماهى ها به مرگ، تصوير آن را نقاشى كنند.سفره هفت سين ايرانى ماهى قرمز ندارد. به لحظه هايى فكر كنيد كه ماهى قرمزتان به پهلو روى آب تنگ سفره هفت سين نورزى تان مى ميرد. اكنون كه اين سنت بدون هيچ بهانه اى وارد فرهنگ ما شده است، سنت شكنى كنيم و دوباره به فرهنگ واقعى و قديمى سفره هفت سين برگرديم.ماهى قرمز چند؟ سه تا ۵۰۰ تومان، شايد هم سه تا ۱۰۰۰ تومان. مهم نيست. شما امسال براى قربانى كردن ماهى هاى قرمز هيچ پولى پرداخت نخواهيد كرد و به جاى آن سيبى خواهيد داشت كه مرگ ندارد. امتحان كنيد. امتحان شما نجات ۵ ميليون قطعه ماهى قرمز است.

 

* روزنامه شرق- ۲۷ اسفند ۸۳